Genel 492849606b16821a3c2dbb3774bd5ad7_m

Yayın Tarihi: 23 Şubat 2016

YAŞLILIKTA İNKONTİNANS

Yaşlılarda İnkontinans

Ülkemizde ortalama yaşam süresi uzaması sonucunda üriner inkontinans daha fazla görülmektedir. Üriner inkontinans yaşlanma ile birlikte sıklığı artan önemli geriatrik sendromlardan birisidir.

Yaşlıların sağlığına ve yaşam kalitesine bu kadar olumsuz etkileri olan üriner inkontinans yaşlılığın doğal bir sonucu olarak görülmemelidir. Üriner inkontinans (İdrar kaçırma), sosyal ve hijyenik problemlere yol açan istem dışı idrar kaçırma olarak tanımlanmaktadır. İdrar kaçırma sıklığı ilerleyen yaşla birlikte artmakta ve yaşlılarda sıklığı %50’lere ulaşmaktadır. Toplumumuzda idrar kaçıran yaşlıların önemli bir kısmının bu sorununu hekimine anlatmaktan kaçındığını düşünecek olursak, daha yüksek rakamların görülebilmesi muhtemeldir.

Yaşlanma ile birlikte tüm vücut sistemlerinde olduğu gibi idrar yollarında da bazı değişiklikler meydana gelir. İdrar yolu enfeksiyonu sıklığı artışı, idrar torbası kapasitesi azalması, leğen kemiği içindeki idrar torbası ve rahmi yerinde tutan destek dokularda zayıflama, prostat büyümesi vb nedenler idrar kaçırma riskini artırmaktadır.

Yaşlılarda İnkontinans Türleri

İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık (Sıkışma tipi): En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır. İdrar kaçırma sonucu, bu hastalarda her an idrar kaçırabilme şüphesi oluşmakta ve sonucunda psikolojik problemler ile karşı karşıya kalınabilmektedir.

Stres nedenli idrar kaçırma: yaşlılarda ikinci sık karşılaşılan idrar kaçırma tipidir. Hastalar karın içi basıncının arttığı durumlarda idrar kaçırır. Güldüğünüzde, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda, ağır bir eşya kaldırdığınızda, oturur ya da yatar durumdayken ayağa kalktığınızda idrar kaçııyorsanız doktora başvurmalısınız. Bu sebeplere ek olarak idrar yapma hissi geldiğinde tuvalete yetişemiyorsanız ve tuvalette hiçbir zaman idrarınızı tamamen boşaltamadığınız hissine kapılıyorsanız yine doktora başvurmalısınız.

Üretra tıkanıklığı ve İdrar torbası kas aktivitesinde zayıflık (Taşma tipi): idrar torbası idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Hastalar sık aralıklarla idrar çıkma ihtiyacı hissederler. Erkeklerde görülen en sık sebep, prostat büyümesidir. İdrar yapmada zorlanma ve idrar sonrası damla damla idrar gelmesi düşündürebilir.

Fonksiyonel idrar kaçırma: hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler.

Karışık tip: idrar kaçırma birden çok nedenle ortaya çıkmaktadır.

Toplumdaki yaşlıların üçte birinde idrar kaçırma geçici olarak ortaya çıkar. Bu nedenler ortadan kalkınca veya kontrol edilince kaçırma da kendiliğinden kaybolur. Bunlar;

  1. Aşırı idrar çıkarılması (kalp ve şeker hastalıkları, aşırı sıvı almak, çay ve kahve içmek)
  2. Hareket kısıtlılığı, yatalaklık
  3. Kronik kabızlık
  4. İlaçlar (bazı tansiyon ve depresyon ilaçları, grip için burun spreyleri, alkol)
  5. Menopoz sonrası haznede ve rahimde hormon azalmasına bağlı kuruluk ve iltihaplar
  6. İdrar yolu iltihapları
  7. Deliryum/bilinç bulanıklığı
  8. Mesane kası aşırı aktivitesi’dir.

Bu nedenlerin tedavi edilmemesi veya koruyucu önlemlerin alınmaması kaçırma sorununun kalıcı hale gelmesine neden olabilir.

Kalıcı idrar kaçırma nedenleri:

  1. Kronik nörolojik hastalıklar (Parkinson, inme, felç, kronik depresyon vb.)
  2. Yaşlı kadınlarda idrar çıkışındaki sifinkterin güçsüzlüğü, üretranın gevşemesi
  3. Yaşlı erkeklerde idrar çıkışındaki kronik tıkanıklıklar (prostat büyümesi gibi)
  4. Her iki cinste ileri yaşlarda mesanenin kasılmasında yorgunluk ve güçsüzlük

Yaşlanmanın idrar kaçırmaya olan etkisi

  1. Zihinsel kapasite, hareketlilik, uzuvları kullanma, isteklendirme eksikliği
  2. Mesane ve alt idrar yolunun yaşlanma ile fonksiyonel değişimi
  3. Mesane kasılması bozukluğu, kapasite azalımı, işeme sonu bakiye idrar kalması
  4. İdrar yolu uzunluğu ve düz kas azalması, sfinkter direnci azalır
  5. Yaşlıda gece idrar üretimi nispeten fazladır

 

 

Tags: , ,


About the Author



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back to Top ↑
  • Günün Videosu

  • Her Zaman Genç Sözler

    • “Her güne hayatının en güzel günü olması için şans ver.” Mark Twain
  • Anket

  • Kiminle yaşıyorsunuz?

    Eşimle
    Çocuklarımla
    Huzurevinde
    Yalnız
    Diğer
    Oyla
    Yükleniyor...